Kinderboerderij

Handtekening:

Na de geboorte krijgt het kalf eerst de biest. Dit is de eerste melk, die bescherming geeft tegen ziektes. De moeder wordt tweemaal per dag gemolken. Na 10 maanden stopt de boer met melken en wacht hij de geboorte van een nieuw kalfje af.
Wat gebeurt er als het kalf groot wordt?
Als het kalf 1 jaar oud is, noemen we het een jaarling of pink. Dan is het tijd om terug te keren naar de grote boerderij van boer Joost. Wanneer ze 18 maanden oud is, wordt ze voor de eerste keer bevrucht door de stier. Dan spreken we van een vaars. Ongeveer 9 maanden later wordt haar eerste kalfje geboren. Dan pas mag je haar een koe noemen. Een goede melkkoe houdt de boer wel 8 jaar lang.
Waar zijn de koeien in de winter?
In de winter staan koeien in een bindstal of een loopstal. In de bindstal staan ze op een vaste plaats. In de loopstal kunnen ze vrij rondlopen op roosters. Hun mest wordt dan opgevangen in een grote aalput of op stro. Koeien produceren veel mest, wel 6 volle emmers per dag. De boer gebruikt de mest op zijn akkers of weiland.
Hoe verteert de koe gras?
Een koe heeft daar 4 magen voor nodig. In de zomer grazen de koeien in de wei. Met hun tong nemen ze een bundeltje gras vast en het met hun onderste snijtanden maaien ze het af. Al dat gras komt in de eerste maag, de pens terecht. Als de pens vol is, zoeken koeien een rustig plaatsje om te herkauwen. In de tweede maag, de netmaag, worden de voedselballetjes ter grootte van een tennisbal gevormd, die ze opboeren en vervolgens rustig kauwen met hun kiezen. Daarna komt het voedsel in de boekmaag, waar het vocht uit het voedsel gehaald wordt.
Ten slotte komt het eten in de lebmaag terecht, waar de rest van de vertering gebeurt.
Wat is het verschil tussen kalfvlees en rundvlees?
Stierkalveren die vetgemest worden met melk, worden al na 5 of 6 maanden geslacht. Dit noemen we kalfsvlees.
Rundvlees is het vlees van runderen die op een leeftijd van ongeveer 2 jaar geslacht worden. ‘Dikbillen’ zijn runderen die gekweekt worden voor het vlees.
Wist je dat …?
Van koeienhuid wordt leer gemaakt, voor onder andere schoenen en meubelbekleding. Pony

Handtekening:

We beschouwen pony’s dan ook als edele dieren, met een ‘hoofd’ en ‘benen’ (en niet met een ‘kop’ en ‘poten’).
Volwassen pony’s worden niet groter dan 1,57 meter. Het grote verschil tussen een pony en een paard is de schofthoogte. Dat is het hoogste punt tussen de schouderbladen onderaan de hals van het dier.
Door hun grootte zijn pony’s geschikt om er kleine kinderen mee te leren rijden. Mispak je echter niet: pony’s zijn zeer eigenwijs en doen niet altijd wat je vraagt. Als ze bang of blij zijn, briesen ze door hun neus.
Kunnen pony’s goed tegen de kou?
Bij ons hebben pony’s een stal om in te schuilen, ook al krijgen ze het niet snel koud. In de winter krijgen ze een dikkere wintervacht. Wil je dat niet, dan moet je ze op stal houden met een deken over hun rug.
Mogen pony’s lang gras eten?
Je kunt pony’s maar beter niet in lang gras zetten. Ze kunnen daar kolieken (darmkrampen) en hoefbevangenheid van krijgen. Dat laatste is een ziekte aan de hoeven waar ze kreupel van kunnen worden. Hooi moet stofvrij zijn, want ze hebben gevoelige luchtwegen.
Suikertjes en zacht brood zijn ongezonde snoepjes. Je geeft ze beter een wortel of een appel.
Wat is een falabella?
Dat is geen pony, maar een uniek minipaard. De schofthoogte van dit paardje ligt tussen 76 en 83 centimeter, maar toch spreken we niet van een pony omdat het alle kenmerken van een paard heeft maar in verkleinde vorm.
Wat betekent flemen?
De hengst krult zijn bovenlip omhoog om te ruiken of de merrie bronstig is. Dit noemen we flemen.
De merrie kan gedekt worden als zij 2 jaar is. Een half uur na de geboorte staat het veulen recht en loopt achter de merrie aan. Het drinkt gedurende 6 maanden bij de moeder. Paardenmelk is niet alleen gezond voor het veulen, maar ook voor de mensen.
Wist je dat …?
Pony’s slapen in heel korte stukjes. Ze doen dit zowel liggend als rechtopstaand. Schaap

Handtekening:

In de lente worden volwassen schapen geschoren, anders hebben ze het veel te warm tijdens de zomer. Het voelt net hetzelfde aan als een knipbeurt bij de kapper. Een schaap geeft per jaar ongeveer 4 kilogram wol, genoeg voor 2 truien.
Schapen zijn bange, waakzame dieren en voelen zich het veiligst in een kudde. Laat je één schaap opschrikken, dan slaan ze allemaal in paniek. Om te weten wie de leider mag zijn, stoten ze hun koppen tegen elkaar. Wie het langst vol kan houden, is de baas!
Worden schapen nat in de regen?
Schapen krijgen geen natte rug. De vacht is doordrongen van wolvet (lanoline) en stoot water af. De dikke wollen vacht beschermt hen niet alleen tegen nattigheid maar ook tegen kou. Enkel bij hevige regenbuien schuilen schapen in de stal.
Waarom hebben schapen verfvlekken op de rug?
1 keer per jaar, in de herfst, wordt de ooi gedekt. De ram wordt dan voorzien van een dekriem, met tussen de voorpoten een kleurblok. Als de ram de ooi dekt, komt er verf uit de kleurblok op de rug van de ooi. Zo ziet de boer of ze gedekt is en kan hij de geboortedatum van de lammetjes bepalen.
Hoe herkent een ooi haar lammetjes?
Bij de geboorte worden de lammetjes droog gelikt door de moeder. Zo herkent ze de geur van haar eigen jong in de kudde. Een pasgeboren lam weegt tussen 2,5 en 4 kilogram. Al na een half uur waagt het zich aan zijn eerste stapjes.
Geven schapen alleen maar wol?
Naast wol leveren schapen ook melk, vlees en leer. Een ooi geeft pas melk als ze voor de eerste keer een lammetje krijgt. De eerste moedermelk noemen we biest. Een melkschaap geeft dagelijks ongeveer 3 tot 4 liter melk. De melk van schapen wordt onder meer tot roquefortkaas verwerkt. Als schapen geslacht worden voor ze één jaar zijn, spreken we van lamsvlees. Zijn ze ouder, dan noemen we het schapenvlees. De huid wordt gelooid tot leer, bijvoorbeeld zeemleer.
Wist je dat …?
Schapen worden ongeveer 10 jaar oud en wegen gemiddeld tussen 60 en 80 kilogram. Varken

Handtekening:

Veel mensen denken dat varkens vuile dieren zijn. Het tegendeel is echter waar: ze houden van een propere, droge stal.
Varkens rollen in de modder omdat ze weinig haar hebben op hun huid. Een modderlaag beschermt hun huid tegen de zon.
Net zoals zonnecrème bij de mens.
Met hun neus wroeten ze in de aarde op zoek naar eten, want varkens zijn echt smulpapen.
Het zijn heel intelligente dieren. Via 26 verschillende knorgeluiden kunnen ze boodschappen aan elkaar meedelen.
Van het varken gaat er niets verloren. Alles wordt gebruikt: het vlees, de huid, de poten, de haren, de ingewanden etcetera.
Het varken bezorgt ons verschillende soorten vlees zoals ribbetjes, gehakt, worstjes, varkenskoteletten, ham, hoofdvlees
‘uufflakke’ en spek. Biefstuk komt dus niet van varkens.
Van de huid maken we leer, van de haren verfborstels en van de beenderen lijm.
Het zwoerd (de eetbare bovenhuid) verwerken we tot zeep en gelatine.
Daar worden onder andere snoepjes van gemaakt …
Hoelang leeft een varken?
De levensduur van varkens is afhankelijk van de reden waarvoor ze gehouden worden.
Slachtvarkens worden al na 6 maanden geslacht als ze 110 kilogram wegen.
Fokzeugen blijven leven zolang ze veel en gemakkelijk biggen werpen. Dat kan tot ze 5 jaar oud zijn.
Bij de geboorte weegt een varken maar 1 kilogram, de mama weegt gemakkelijk 170 kilogram.
Net voor de biggen geboren worden, stopt de varkenshouder haar in een werpkooi.
Zo kan de zeug haar pasgeboren biggen niet verpletteren wanneer ze zich neerlegt om hen te laten drinken.
De sterkste biggen kiezen onmiddellijk de voorste spenen omdat die het meeste melk geven.
De zwakkere moeten zich tevreden stellen met de achterste. Als de biggen honger hebben,
beginnen ze aan de spenen van de zeug te duwen. Zo weet de moeder dat het etenstijd is.
Wist je dat …?
In bepaalde landen werkt de politie soms met varkens in plaats van speurhonden.

Cavia 
Benaming:
Mama noemen we een zeug, Papa een beer en Kindjes noemen we biggetjes. 
Land van herkomst:  
De cavia is afkomstig uit Peru waar ze in grote families leven. Ze leven in een hol onder de grond. Bij ons leven ze in een binnenhok en/of buitenhok. 
Voedsel:
Groenten, fruit, granen, gras. 
Voortplanting:
De cavia is 9 weken zwanger, ze kan 2 keer per jaar jongen. Jongen worden niet kaal geboren, met hun oogjes open. Ze drinken melk bij de mama en eten direct vast voedsel. Ze kunnen dus vrij snel zonder hun mama. 
Functie:
Ze worden in bepaalde Zuid-Amerikaanse landen als voedseldier gefokt. In de meeste andere landen zijn ze erg populaire, makkelijk te houden huisdieren. 
Soort:
De cavia (of Guinees biggetje) is een geslacht van kleine Zuid-Amerikaanse knaagdieren uit de familie Caviidae. Het zijn geen varkentjes en ze komen niet uit Guinea. Cavia’s zijn zoogdieren, knaagdieren en planteneters. 
Taal:       
Piepen en fluiten. 

Handtekening:     
Een cavia of ‘Guinees biggetje’ is voor kinderen een ideale speelkameraad. Hij is gemakkelijk tam te maken.
Cavia’s kunnen zeer veel verschillende tinten hebben: bruin, grijs, beige, goudkleurig, zwart en wit.
Sommige zijn gladharig, andere borstel- of langharig. Heb je een langharige cavia, dan moet je die elke dag borstelen.
Cavia’s piepen als ze honger hebben of als ze blij of bang zijn. Als ze knorren, willen ze aandacht.
Wat mag niet ontbreken op het menu?
Cavia’s hebben veel vitamine C nodig en daar kun je maar beter rekening mee houden als je ze voedsel geeft.
Vitamine C vind je in groenten en fruit. Wortelen, sla, witloof en sinaasappelen mogen niet op het menu ontbreken.
Kruiden zoals weegbree en paardenbloem zijn ideale en goedkope snoepjes. De tanden van de cavia blijven groeien.
Geef ze voldoende hard voedsel: daar slijten hun tanden van af.
Caviakorrels, afgevallen takjes van fruitbomen en wilg zijn hiervoor geschikt.
Zoals alle huisdieren moeten cavia’s altijd vers drinkwater hebben.
Hebben cavia’s een groot hok nodig?
In huis heb je voor 1 cavia een hok nodig dat minimaal 60 centimeter lang, 45 centimeter breed en 40 centimeter hoog is.
Zorg voor vers hooi. Dat vinden ze lekker en ze verstoppen er zich graag in. In de zomer lopen cavia’s graag rond in een ren.
Ze vinden het ook fijn als er in die ren een huisje staat. Daarin verstoppen ze zich of zoeken ze beschutting tijdens de nacht.
Ze klimmen ook graag op stenen. 
Wonen mannetjes en vrouwtjes altijd samen?
Tijdens de zwangerschap heeft het zeugje veel rust nodig. Daarom kun je ze ook maar beter uit de buurt van het beertje houden.
Als de jongen geboren worden, kruipen ze al na 10 minuten zelfstandig rond.
Na een maand haal je de opgroeiende mannetjes weg van de vrouwtjes.
Anders is de kans groot dat het gezin zich opnieuw uitbreidt.
Wist je dat …?
Cavia’s moet je zeer voorzichtig oppakken. Je ene hand steek je onder zijn achterpoten. Zo til je ze van de grond: 
neem cavia’s dus nooit vast bij hun buik, want dat kan pijnlijk zijn.

Duif

 
Benaming:
Mama is een duiving, papa heet doffer en kindjes heten kuikens of duivenjongen. 
Land van herkomst: 
Al in de vijfde dynastie van het oude Egypte (±2000 v.Chr.) waren er tamme duiven. Je kunt ze houden in een voilère of ervan genieten in de vrije natuur. Vaak vind je ze in de drukke stad en in de parken. De duiven die hier rondvliegen vind je in de buurt van het kippenhok. 
Voedsel:
Granen en zaden, soms ook fruit en insecten. 
Voortplanting:
De duif broedt 21 dagen en heeft gemiddeld 2 kuikens per broed. 
Functie:
Vleesproductie, Duivensport. 
Soort:
In België en Nederland komen een aantal duivensoorten voor, waarvan sommige zich sterk aan de mens hebben aangepast. De Rotsduif bijvoorbeeld is een voorouder van de Tamme Stadsduif die overal in de grote steden aangetroffen kan worden, volgens sommigen zelfs in te groten getale. Voor veel mensen is de Stadsduif de duif, maar een duif als de Turkse Tortel of de Houtduif komt ook zeer veel voor in Europa. Duiven zijn vogels. 
Taal: 
Kirren. 

Handtekening:                


Duiven zie je overal, in de stad en op het platteland. Ze wonen in een duiventil of duiventoren maar ook op oude zolders, 
verlaten kerktorens, stallen, … Soms zijn ze een ware plaag. Stadsbesturen ondernemen acties om dit probleem op te lossen.
Dan raden ze onder meer af om duiven te voederen.  Het verschil tussen het mannetje en het vrouwtje zit niet in de kleur.
Je kunt de doffer herkennen aan zijn krop, die opzwelt als hij aan het koeren is.
Zo bestaat er een duivensoort die men ‘Gentse Kropper’ noemt.
Wat zijn duivenmelkers?
Duivenkwekers worden ook duivenmelkers genoemd.
Die naam komt van duivenmelk, een melkachtige brij waarmee de jongen de eerste 6 dagen gevoed worden.
De duivenmelk wordt in de krop van de doffer en duivin gevormd.
Zijn duiven nuttig?
Wie duiven kweekt, doet dit vaak voor de sport. Duiven van verschillende kwekers worden naar een bepaalde plaats gebracht.
Daar worden zij samen gelost. Het is de bedoeling dat ze dan zo snel mogelijk terug naar huis vliegen.
Duiven worden niet alleen voor de sport gekweekt maar ook voor het vlees.
Het is zeer licht verteerbaar, caloriearm en nagenoeg vetvrij. Duivensoep is dan ook zeer gezond.
Tot in de Tweede Wereldoorlog werd de postduif gebruikt om boodschappen over te brengen.
Eerst werden de duiven naar de afzender gebracht.
Wanneer een bericht verstuurd moest worden, werd een boodschap aan de poot van de duif gehangen.
Daarmee vloog ze zo snel mogelijk naar huis terug.
Waarom spreken we van ‘tortelduifjes’?
Als duiven willen broeden, maken ze elkaar eerst het hof. De duiven gaan dan ‘tortelen’ met elkaar.
De doffer en de duivin bouwen samen een nest: met hun snavel voeren ze allerlei takjes en veren aan.
Gedurende 17 dagen broeden het mannetje en vrouwtje om beurten. Verliefde mensen noemt men ook wel eens tortelduifjes.
Wist je dat …?
Als de wind mee zit, haalt de postduif snelheden van 100 kilometer per uur.
Duiven eten ook wel eens steentjes of grint om het voedsel in hun maag te malen.



Ezel 
 

 

Benaming:

Een moeder is een ezelin, vader is een ezelhengst en het kindje is een veulen.

Land van herkomst: 

Ezels komen van nature vooral voor in warme, ruige en droge landen.

Voedsel:

Haver, gras, kuilgras, hooi, kuilmaïs, voederbieten, melasse (een afvalproduct van de suikerindustrie), geplette gerst, zemelen en paardenbrok. Onze ezels vermaken zich in het land of op stal en houden van wandelen.

Voortplanting:

De draagtijd is 13 maanden en heet een ezelsdracht… 

Functie:

Gedomesticeerde ezels zijn goed bruikbaar als lastdier, voor rijtuigen en als rijdier.

Soort:

De ezel is lid van de familie van paardachtigen en heeft als kenmerken lange oren, een pluim aan het eind van de staart, en een groot uithoudingsvermogen.

Taal: 

Balken.


 
Handtekening:                                                                                        
In vergelijking met pony’s hebben ezels langere oren, kortere manen en een staart met een kwast.
Afhankelijk van de soort kan de ezel verschillende kleurschakeringen hebben. Meestal zijn ze bruingrijs of lichtgrijs.
Waarom gebruikt men ezels in bergachtige streken?
Ezels zetten bij het stappen hun poten telkens voor elkaar en zijn daarom heel geschikt om op smalle paadjes te wandelen.
Ze hebben ook een veel groter uithoudingsvermogen dan een paard. Een ezel kan goed tegen de warmte en de kou, 
maar heeft een hekel aan regen en tocht. Dit dier kan in verhouding tot zijn gewicht de grootste lasten dragen.
Mensen kiezen vaak voor ezels in plaats van paarden omdat ze minder eten, rustiger en betrouwbaarder zijn.
Ze zijn lief en aanhankelijk en ze staan ook bekend voor hun geduld bij het werken.
Worden ezels snel dik?
Ezels zijn afkomstig van droge en dorre streken en hebben weinig voedsel nodig. Ze raken snel overvoed en te dik.
Te veel brood en appels zijn dus niet goed voor hen. Net zoals bij de pony is het beter om ze een wortel te geven.
In de zomer eten ze vooral gras en in de winter hooi. Ze houden ook van granen.
Wat is een muilezel?
Een nakomeling van een ezelin en een hengst is een muilezel. Het jong van een merrie en een ezel is een muildier.
 Alle mannelijke nakomelingen tussen deze kruisingen zijn onvruchtbaar.
De mens heeft geprobeerd door kruisingen de taaiheid van de ezel te koppelen aan de grootte en de kracht van het paard.
We zeggen niet voor niks: ‘zo koppig als een ezel’ en ‘zo sterk als een paard’.
Wist je dat …?
Een ezel wordt 20 tot 40 jaar oud. Wist je dat ezelinnenmelk gedronken wordt? Mensen met allergieën, 
te vroeg geboren baby’s en volwassenen die hun lichaam willen zuiveren of versterken hebben er baat bij.

Kip
 

 
Benaming:
Een moeder is een hen, vader is een haan en kindjes zijn kuikens. 
Land van herkomst: 
De eerste gedomesticeerde kippen kwamen rond het jaar 700 v.Chr. in Zuid-Europa terecht. Tegenwoordig komen kippen vrijwel overal ter wereld voor. Op ons erf zijn er veel verschillende kippen te vinden. Kippen zul je in Nederland niet veel in het wild tegenkomen. 
Voedsel:
Alles: keukenafval, groenten, graan, wormen, insekten. 
Voortplanting:
Een kip moet 21 dagen broeden. De kip krijgt 2 tot 14 kuikens per broed. 
Functie:
Kippen worden gehouden voor hun vlees en voor hun eieren. 
Soort:
De kip (Gallus gallus domesticus) is een zeer bekende gedomesticeerde (tamme) vogel uit de familie van de fazantachtigen (Phasianidae) die weer behoort tot de orde Hoendervogels (Galliformes). 
Taal: 
Een hen kakelt, een haan kraait en kuikens piepen. 

Handtekening:                                     


Kippen scharrelen en pikken de hele dag. Ze eten zowel plantaardig als dierlijk voedsel, het zijn echte alleseters.
Zelfs de keukenresten kun je bij hen kwijt. Zo dragen kippen ook hun steentje bij tot de vermindering van je eigen afvalberg.
Zijn kippen ook vogels?
Kippen hebben veren en een snavel, daarom behoren ze tot de familie de vogels. Er zijn sierkippen, legkippen en vleeskippen.
Kippen die vrij rondlopen, noemen we scharrelkippen. Wanneer we iemand gek vinden, spreken we van een ‘soepkieken’, 
maar dit is geen officieel bestaande soort.
Hoeveel eieren legt een kip?
Een goede hen legt tot 300 eieren per jaar. Een haan heeft ze daar niet voor nodig.
In het kippenhok mag een legnestje zeker niet ontbreken. Wil je vermijden dat de kippen de eieren kapot pikken of 
verloren leggen, zorg dan voor een kalkei.
Kippen leggen 1 ei per dag, behalve in de winter tijdens de legpauze.
In die periode leggen ze geen eieren meer, omdat ze alle energie steken in het wisselen van hun veren.
Dit noemen we de ruiperiode.
Wist je dat witte eieren van kippen met witte oorlellen komen? 
Kippen met rode oorlellen leggen bruine eieren. Eieren worden op verschillende manieren in ons voedsel verwerkt, 
’s morgens kan een zachtgekookt eitje heerlijk smaken. Is het niet in een saus of taart dan is het gebakken in de pan.
Pas als ze 8 tot 10 eieren hebben, blijven ze op hun nest zitten. Kom je te dichtbij, dan maken ze een ‘klokkend’ geluid, 
vandaar het woord klokhen. Met behulp van een eitand, breekt het kuiken uit. Piepjonge kuikens zijn nestvlieders.
Ook al wegen ze pas 40 gram, ze zoeken onmiddellijk zelf naar hun eten.
De kuikens kruipen wel nog voor warmte en bescherming onder de vleugels van hun moeder, de kloek.
Wist je dat …?
Met de kippen op stok gaan, betekent vroeg gaan slapen.